← Terug naar alle blogs

Kennis en nieuws

Waarom verslaafdenzorg voor vrouwen en moeders anders moet

Verslaving is zelden alleen verslaving.

Zeker bij vrouwen en moeders zien we dat middelengebruik vaak verbonden is met een veel dieper verhaal. Een verhaal van trauma, onveiligheid, schulden, afhankelijkheid, relationeel geweld, seksuele uitbuiting, psychische kwetsbaarheid, schaamte, verlies van eigenwaarde en kinderen die opgroeien in spanning.

Wie dan alleen naar het middelengebruik kijkt, ziet maar een klein deel van de werkelijkheid.

Bij Judith Blok Bescherming en Begeleiding kijken we daarom verder. Niet omdat we problemen groter willen maken dan ze zijn, maar omdat de werkelijkheid van deze vrouwen vaak al groot, zwaar en complex ís. De vraag is dan niet alleen: “Hoe stoppen we het gebruik?” De vraag is vooral: “Wat is er nodig om deze vrouw, deze moeder en haar kinderen weer veiligheid, richting en toekomst te geven?”

Kennis en nieuws

Vrouwen in verslaving dragen vaak meer dan hun eigen probleem

Verslaafdenzorg wordt nog te vaak benaderd alsof het om één behandelbare zorgvraag gaat. Iemand gebruikt middelen, dus er is verslavingszorg nodig. Maar bij vrouwen, en zeker bij moeders, ligt het zelden zo eenvoudig.

Veel vrouwen die vastlopen in middelengebruik dragen een geschiedenis met zich mee. Soms is er sprake van langdurige onveiligheid. Soms van afhankelijkheidsrelaties. Soms van misbruik, uitbuiting of geweld. Soms van armoede, dakloosheid of financiële ontregeling. En vaak is er ook sprake van kinderen die onbedoeld onderdeel worden van de crisis.

Die kinderen zijn niet alleen getuige van de problemen. Zij leven erin.

Zij voelen de spanning. Zij merken de onvoorspelbaarheid. Zij zien de angst, de afwezigheid, de chaos of de strijd. En ook wanneer zij niet alles begrijpen, slaat hun lichaam de onveiligheid wel op.

Daarom kun je verslaafdenzorg voor moeders nooit los zien van het kindperspectief.

Kennis en nieuws

De moeder behandelen zonder het kind te zien, is halve zorg

Wanneer een moeder vastloopt, ontstaat er vaak een keten van betrokken instanties: Wmo, jeugdzorg, GGZ, gemeente, schuldhulpverlening, politie, Veilig Thuis, wijkteams, school, huisarts en soms justitie. Iedereen ziet een deel. Iedereen heeft een opdracht. Iedereen probeert vanuit zijn eigen domein iets te doen.

Maar moeder en kind leven niet in domeinen.

Voor hen is het één werkelijkheid. Eén huishouden. Eén geschiedenis. Eén systeem van pijn, patronen, hoop, loyaliteit en overleving.

Daarom is het niet genoeg om de moeder apart te behandelen en het kind elders onder te brengen in een andere lijn van zorg. Natuurlijk kan veiligheid soms vragen om afstand. Soms is een ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing onvermijdelijk. Maar het doel moet, waar verantwoord en mogelijk, altijd blijven: herstel van veiligheid, herstel van vertrouwen en herstel van verbinding.

Want als een moeder herstelt, maar het kind niet wordt gezien, blijft er schade bestaan.

En als een kind geholpen wordt, maar de moeder niet werkelijk wordt begeleid in haar eigen trauma, verslaving en bestaansproblemen, blijft de kans op herhaling groot.

Kennis en nieuws

Vroege interventie is geen luxe, maar noodzaak

In complexe situaties wordt vaak gewacht tot iemand “klaar is voor hulp”. Maar bij multiproblematiek is dat precies het probleem: mensen raken vaak pas klaar voor hulp doordat iemand dichtbij komt, blijft en helpt ordenen.

Vroege interventie betekent niet dat je te vroeg ingrijpt. Het betekent dat je voorkomt dat problemen verder opstapelen.

Bij moeders met verslavingsproblematiek kan tijd een beslissende factor zijn. Een paar weken zonder passende begeleiding kunnen betekenen dat schulden oplopen, huisvesting verloren gaat, kinderen verder beschadigd raken, middelengebruik escaleert of een onveilige relatie opnieuw grip krijgt. Wat begint als een ambulante begeleidingsvraag, kan dan uitgroeien tot crisisopvang, jeugdbescherming, uithuisplaatsing, politie-inzet en langdurige specialistische zorg.

Dat is menselijk duur.

En maatschappelijk duur.

De maatschappelijke kosten van verslaving beperken zich niet tot zorgkosten. Ze raken ook politie en justitie, arbeidsverzuim, huisvesting, veiligheid, jeugdzorg en de ontwikkeling van kinderen. Verslavingskunde Nederland benoemt bijvoorbeeld dat verslaving de samenleving veel kost door inzet van justitie en politie, gezondheidszorg, arbeidsverzuim, verstoorde relaties en negatieve impact op jongeren. Ook VZinfo laat zien dat de uitgaven aan zorg voor alcohol- en drugsverslaving in Nederland in 2019 ruim één miljard euro bedroegen.

Vroege interventie is dus geen zachte benadering. Het is een verstandige benadering.

Kennis en nieuws

Latere zorg is duurzorg

Wanneer passende hulp te laat komt, wordt zorg bijna altijd zwaarder. En zwaardere zorg is niet alleen ingrijpender voor de cliënt, maar ook veel kostbaarder voor de samenleving.

Een ondertoezichtstelling kost volgens de Maatschappelijke Prijslijst bijvoorbeeld ruim €13.000 per jaar. JeugdzorgPlus kan oplopen van honderden euro’s per etmaal, afhankelijk van de vorm. Bij uithuisplaatsingen komen daar vaak nog pleegzorg, verblijf, begeleiding, juridische procedures, gezinsvoogdij, crisisinterventies en vervolgbehandeling bij.

Dat zijn kosten die soms noodzakelijk zijn. Maar de vraag moet altijd zijn: hadden we dit eerder, lichter en menselijker kunnen voorkomen?

Bij schuldenproblematiek is al vaker aangetoond dat vroegsignalering maatschappelijk rendeert. In de Amsterdamse businesscase “Vroeg Eropaf” werd berekend dat iedere geïnvesteerde euro de gemeente €1,96 opleverde en de maatschappij als geheel €2,18. Dat principe geldt breder: hoe eerder je voorkomt dat problemen escaleren, hoe minder zwaar de uiteindelijke inzet hoeft te zijn.

Bij verslaafdenzorg voor moeders is dat nog urgenter, omdat er vaak een tweede generatie meekijkt.

Een kind dat vandaag in onveiligheid leeft, kan morgen zelf zorg nodig hebben.

Kennis en nieuws

Multiproblematiek is geen uitzondering, maar vaak de werkelijkheid

In beleidsstukken en zorgcontracten worden problemen vaak gescheiden. Verslaving hoort hier. Wonen hoort daar. Jeugdzorg zit in een ander domein. Schulden worden elders opgepakt. Trauma vraagt weer een andere route. Veiligheid komt erbij als het escaleert.

Maar bij de doelgroep waar Judith Blok Bescherming en Begeleiding zich op richt, komen deze problemen juist samen.

Een moeder heeft niet op maandag verslavingsproblematiek, op dinsdag schulden, op woensdag trauma, op donderdag opvoedstress en op vrijdag woonproblemen.

Ze heeft alles tegelijk.

Daarom is multiproblematiek geen uitzonderingssituatie. Het is vaak de kern van de hulpvraag.

En precies daar onderscheidt Judith Blok Bescherming en Begeleiding zich.

Niet door één probleem uit het geheel te trekken, maar door het geheel te durven zien. Door bescherming en begeleiding te combineren. Door niet alleen te werken aan abstinentie of stabilisatie, maar ook aan veiligheid, structuur, bestaanszekerheid, vertrouwen, motivatie, dagritme, herstel van eigenwaarde en waar mogelijk herstel van het gezinssysteem.

Dat vraagt een andere manier van kijken.

Niet: “Past deze cliënt in ons aanbod?” Maar: “Wat vraagt deze situatie werkelijk van ons?”

Kennis en nieuws

Wat Judith Blok Bescherming en Begeleiding uniek maakt

De kracht van Judith Blok Bescherming en Begeleiding zit in de combinatie van nabijheid, duidelijkheid en integraliteit.

Wij werken met mensen die vaak al veel hulpverleners hebben gezien. Mensen die soms wantrouwend zijn geworden. Mensen die afspraken missen, terugvallen, vermijden, boos worden of afhaken. Niet omdat ze niet geholpen willen worden, maar omdat hun leven vaak zo ontregeld is dat vertrouwen niet vanzelfsprekend meer is.

Juist dan is begeleiding nodig die blijft.

Begeleiding die niet naïef is, maar wel menselijk. Die grenzen stelt, maar niet afwijst. Die veiligheid vooropzet, maar ook begrijpt dat herstel tijd vraagt. Die niet alleen kijkt naar gedrag, maar naar de behoefte achter dat gedrag. Die niet wacht tot iemand stabiel is, maar helpt om stabiliteit mogelijk te maken.

Judith Blok Bescherming en Begeleiding is uniek omdat zij zich richt op de doelgroep die vaak tussen systemen in valt. Vrouwen en moeders met verslavingsproblematiek en multiproblematiek hebben geen baat bij versnipperde hulp. Zij hebben een omgeving nodig waarin wonen, begeleiding, bescherming, verslavingszorg, gezinsherstel en samenwerking met ketenpartners samenkomen.

Niet als losse interventies, maar als één samenhangende aanpak.

Want bij moeders met verslavingsproblematiek gaat het niet alleen om de vraag of moeder clean wordt. Het gaat ook om de vraag of het kind zich weer veilig kan voelen. Of het kind taal krijgt voor wat het heeft meegemaakt. Of moeder leert begrijpen wat haar gedrag met haar kind heeft gedaan. En of er, stap voor stap, weer ruimte kan ontstaan voor contact, erkenning en mogelijk hereniging.

Hereniging is geen administratief besluit. Het is een proces.

Een proces van veiligheid. Van verantwoordelijkheid. Van herstel. Van erkenning. Van opnieuw leren vertrouwen.

Kennis en nieuws

Kosten-baten: investeren aan de voorkant voorkomt schade aan de achterkant

De maatschappelijke kosten-batenanalyse van goede verslaafdenzorg voor moeders moet breder worden bekeken dan alleen de kosten van een begeleidingstraject.

Je moet ook kijken naar wat je voorkomt.

Je voorkomt mogelijk crisisopvang. Je voorkomt mogelijk herhaalde politie-inzet. Je voorkomt mogelijk huisuitzetting. Je voorkomt mogelijk langdurige jeugdzorg. Je voorkomt mogelijk uithuisplaatsing. Je voorkomt mogelijk dat kinderen later zelf vastlopen. Je voorkomt mogelijk dat trauma van generatie op generatie wordt doorgegeven.

Dat is de echte kosten-batenanalyse.

Niet alleen: wat kost deze plek vandaag? Maar vooral: wat kost het als we niets doen, te laat doen of te smal kijken?

Latere zorg is duurzorg. Niet alleen financieel, maar ook emotioneel, relationeel en maatschappelijk.

Een kind dat jarenlang in onveiligheid opgroeit, betaalt een prijs die niet in een gemeentelijke begroting past. Een moeder die telkens wordt doorgeschoven omdat ze “te complex” is, verliest steeds meer vertrouwen. En een systeem dat pas in beweging komt wanneer alles escaleert, organiseert uiteindelijk zijn eigen duurste oplossingen.

Kennis en nieuws

Van symptoombestrijding naar werkelijk herstel

Verslaafdenzorg voor vrouwen en moeders vraagt moed. Het vraagt dat we voorbij het zichtbare gedrag kijken. Voorbij de terugval. Voorbij de gemiste afspraak. Voorbij het oordeel.

Dat betekent niet dat alles wordt goedgepraat. Integendeel. Juist bij moeders met uit huis geplaatste kinderen zijn veiligheid, verantwoordelijkheid en begrenzing essentieel.

Maar echte begrenzing werkt alleen als er ook perspectief is.

Een moeder moet kunnen voelen: ik word aangesproken, maar niet afgeschreven. Een kind moet kunnen ervaren: mijn verhaal doet ertoe. Een gemeente moet kunnen vertrouwen: hier wordt niet alleen zorg geleverd, maar escalatie voorkomen. Een ketenpartner moet kunnen zien: hier wordt het geheel opgepakt, niet alleen een stukje van het probleem.

Daar ligt de waarde van Judith Blok Bescherming en Begeleiding.

Kennis en nieuws

De toekomst vraagt om integrale verslaafdenzorg

De komende jaren zal de druk op gemeenten, jeugdzorg, GGZ, veiligheidshuizen en maatschappelijke opvang alleen maar toenemen. Wachtlijsten blijven bestaan. Complexe casussen nemen niet af. En de groep mensen die niet in één zorgvakje past, wordt steeds zichtbaarder.

Daarom is het tijd om anders te kijken naar verslaafdenzorg.

Niet als eindstation. Niet als losse behandeling. Niet als traject dat pas start wanneer iemand volledig gemotiveerd en stabiel is.

Maar als vroege, integrale en beschermende interventie die voorkomt dat vrouwen, moeders en kinderen verder afglijden.

Voor moeders met verslavingsproblematiek is goede zorg niet alleen individuele zorg. Het is gezinszorg. Veiligheidszorg. Traumazorg. Herstelzorg. En preventieve jeugdzorg tegelijk.

Dat is precies waarom Judith Blok Bescherming en Begeleiding nodig is.

Omdat sommige situaties niet vragen om nog een loket.

Maar om een plek waar het geheel gezien wordt.

Een plek waar moeder en kind niet los van elkaar worden bekeken.

Een plek waar multiproblematiek geen reden is om door te verwijzen, maar juist de reden om verantwoordelijkheid te nemen.

Want hoe eerder we dichtbij komen, hoe groter de kans dat herstel nog mogelijk is.

En hoe beter we vandaag voor moeder en kind zorgen, hoe minder schade we morgen hoeven te herstellen.

Kennis en nieuws

Contact Judith Blok Bescherming & Begeleiding

info@judith-bbb.nl

Verder lezen

Meer uit de praktijk.

Beschermd wonen of ambulante begeleiding: wat is het verschil?Na een verslavingsopname: hoe regel je wonen en begeleiding?

Persoonlijk contact

Vragen over dit onderwerp?

Neem contact op